Photo Montenegro

Ostrvo Sveti Marko ili Stradioti (grčki vojnik) nalazi se u Crnoj Gori, pored Mihaljske prevlake ili Ostrva cvijeća. Ovo ostrvo je decenijama bilo pod zakupom Mediterane, francuskog kluba. Sveti Marko je bila velika atrakcija za turiste, sa čistom plažom. Danas je ostrvo napušteno i zapušteno.

Legenda

Po predanju ovo ostrvo nosi ime sveti Gavrilo, po istoimenoj crkvi koja se tu nalazi. Po legendi, grčki bogovi su poklonili ostrvo svetog Gavrila grčkim hrabrim ratnicima za pobjede u raznim bitkama. Iscrpljeni i ranjeni ratnici su dolazili na ovo ostrvo da bi zaliječili rane i postepeno oporavljali. Njih je začarala čistoća i ljepota ovog ostrva, te su se oni zakleli svojim bogovima da više nikada nikome neće ništa nažao učiniti, osim iz odbrane ili nužde. U ime te zakletve, zasadili su maslinu od koje kasnije nastaje veliki maslinjački vrt. Posle izvjesnog vremena, prekršili su svečano dato obećanje. Naravno, to je veoma razljutilo njihove bogove. Onda su bogovi poslali veliku oluju na ostrvo. Ali je ipak bilo malo brodolomnika koji su preživjeli. Onda bogovi odlučiše da ih kazne još gorom kaznom, te poslaše neizliječivu bolest, od koje su svi poumirali. Od svega ovoga ostala su samo veličanstvena stabla masline.

Sveti Stefan je naselje nedaleko od Budve. Sveti Stefan je danas povezan sa kopnom uskim zemljouzom. Ovo ostrvo predstavlja najluksuznije ljetovalište u Crnoj Gori i jedno od najluksuznijih ljetovališta na Jadranskom moru.

Prema predanju, na ostrvu Sveti Stefan, u kasnijim vjekovima kulturno-istorijskom središtu Paštrovića, sagrađena je tvrđava 1442. godine, kada je i naseljena prvim stanovnicima. Tvrđava je bila opasana zidinama da bi se u njima mogle sklanjati porodice iz okolnih sela pred najezdom Turaka i gusara. Po legendi, naselje je nastalo poslije turske opsade grada Kotora, kada su Paštrovići odlučili da masovno, sa oko hiljadu ljudi, priteknu u pomoć ovom gradu. Paštrovići i Kotorani su izvojevali pobjedu nad Turcima. Na povratku iz borbe, u blizini plaže Jaz, nedaleko od Starog grada (Budve) uočili su preostale turske galije. Odlučili su se na ponovni napad i zadobili bogat plijen. Od zarobljenog plijena podignuta je tvrđava, sa po jednom kućom za svako od dvanaest paštrovskih plemena. Ovoj utvrđenoj naseobini dali su ime Sveti Stefan, po imenu crkve Sv. Stefana (posvećena arhiđakonu Stefanu Prvomučeniku) koja je na tom mjestu bila sagrađena u vrijeme Nemanjića. Na Svetom Stefanu, na terasi iznad ulaznih vrata, paštrovski sud je decenijama djelio pravdu i rešavao sporove, pa je ono nazvano „mjesto od pravde“ (sto od pravde) ili „bankada“. Ovim sudom su se Paštrovići posebno ponosili, a vodio je porijeklo još od 1266. godine i kralja Stefana Prvovjenčanog, koji ga je i odobrio. Najstariji pisani izvor u kome se pominje paštrovski zbor potiče iz 1431. godine kada su Paštrovići, zbog opasnosti od Turaka, već bili dobrovoljno ušli u sastav Mletačke republike (ugovorom u Drobnom pijesku, od 04. aprila 1423. godine, svečano potvrđenim u Veneciji, 1424. godine).

Na Svetom Stefanu se nalaze tri manje crkve: crkva Sveti Stefan, po kojoj je ostrvo dobilo ime, a nalazi se na najuzvišenijem dijelu ostrva; crkva Aleksandra Nevskog, a najmanja, posvećenja Preobraženju, nalazi se na samom ulazu u gradić, koji je uskim nasipom spojen sa kopnom.

Zbog svog pogodnog položaja Sveti Stefan je bio trgovinski i saobraćajni centar Paštrovća. Posedovao je veliki strategijsko-trgovački značaj u vrijeme Mletačke republike i žive trgovine sa Venecijom. Mjesto je počelo lagano da gubi značaj krajem 19. vijeka, kada se stanovništvo, mahom ribarsko, počelo iseljavati. Potpuno iseljavanje izvršeno je 1955. godine, kada je ostrvo kompletno adaptirano i pretvoreno u „grad-hotel“. Ulice, zidovi, krovovi, fasade kuća, zadržale su originalni oblik, a unutrašnjost kuća dobila je najsavremeniji hotelski komfor. Jedna od vila, smeštena uz samu obalu zemljouza koji ostrvo povezuje sa kopnom, Villa „Montenegro“, nagrađena je 2006. godine prestižnom „Five Stars Diamond“ nagradom koju dodeljuje američka Akademija ugostiteljskih nauka za vrhunski kvalitet usluga. i jedina je koja nosi pet zvjezdica.

Mamula (u pomorskim kartama uglavnom uvedeno kao Lastavica) je malo ostrvo u Jadranskom moru, u Crnoj Gori, na ulazu u Bokokotorski zaliv. Nalazi se u hercegnovskom dijelu zaliva, između poluostrva Luštica i Prevlaka, 3,4 nautičke milje udaljeno od Herceg Novog. Kružnog je oblika, prečnika 200 metara.

Tvrđava na Mamuli

Na ostrvu se nalazi tvrđava koju je sredinom 19. vjeka izgradio austrougarski general Lazar Mamula. Tokom oba svijetska rata tvrđava je služila kao zatvor. Danas, pak, tvrđava propada, a nijedan projekat oživljavanja ove potencijalne turističke atrakcije do sada nije sproveden u djelo. Mamula je obavezna destinacija za jednodnevne izlete turističkim brodićima iz Herceg Novog i okolnih mjesta.

Sveti Đorđe je ostrvo koje se nalazi u Bokokotorskom zalivu, ispred grada Perasta. Za razliku od susjednog ostrva Gospa od Škrpjela nastalo je prirodnim putem. Na njemu se nalazi benediktinski manastir iz 12. vijeka, kao i lokalno groblje Perasta.

Gospa od Škrpjela, ostrvo ispred Perasta je vještačko ostrvo napravljeno krajem 15. Vijeka đe su su, barem po predanju, braća Moršići na hridi u Risanskom zalivu, 22. jula pronašli sliku Gospe, pa su Peraštani 1452. godine odlučili da na tom mestu sagrade pravoslavni hram Bogorodici. Oko hridi je nabacano kamenje i podignuta je mala kapela. Potom su, u Fašinadi, tradicionalnom običaju, oni vijekovima nasipali kamenje, potapali oronule barke i turske brodove, tako da se vremenom površina ostrva sve više širila. Ono danas ima oko tri hiljade kvadratnih metara i na njemu se nalazi crkva Gospe od Škrpjela.

Današnja crkva Gospe od Škrpjela, po kojoj je ostrvo dobilo ime, izgrađena je 1630. godine od strane Venecijanaca i jedan je od najbitnijih istorijsko kulturnih spomenika Boke Kotorske. Predstavlja kulturni centar Bokeljskih Hrvata. Za razliku od svog prethodnika, nije pravoslavna, već rimokatolička. Najintezivniji radovi na crkvi izvođeni su od 1720. do 1725. godine, kada je po nacrtu tada poznatog Ilije Katičića napravljen osmostrani prezbisterij sa kupolom i okrugli zvonik sa horizontalnim vijencima i puškarnicama. U gradnji su učestvovali i Petar Dubrovčanin i Vuk Kandiot. Na pročelju crkve je portal sa frontonom i malim kipom Gospe i Hrista veoma arhaičnog izgleda. Po narudžbini peraške opštine Antonio Kapelano, skluptor iz Đenove, je 1796. godine napravio mermerni oltar na kome se nalazi čuvena ikona Gospa od Škrpjela, djelo Lovra Dobričevića, umetnika s kraja 15. vijeka. Predstavnik venecijanske slikarske škole, Bokelj, Tripo Kokolja je po narudžbini Peraštanina Andrije Zmajevića oslikao unutrašnjost crkve. Na zidovima i tavanici nalazi se šezdeset i osam njegovih slika na platnu. U nižim djelovima su naslikane scene iz Starog zavjeta, a na samom vrhu i gornjim zonama zidova su scene iz života Bogorodice. Na tavanici, u centralnom djelu je velika slika Uznesenje Bogorodice. Na tavanici se nalazi još četrdesetak slika između kojih prolazi pozlaćeno tordirano uže – simbol pomorstva. Na bočnim zidovima crkve je mnoštvo reljefnih srebrnih pločica na kojima su brodove bokeljskih pomoraca. Pomorci bi, pre svog odlaska na more ostavljali reljefne pločice, jer su vjerovali da će ih tako, tokom puta, štititi Gospa od Škrpjela. U crkvi postoji i nekoliko arheoloških zbirki, slika, rukotvorina, predmeta iz svakidašnjeg života, koje su vjernici ostavljali kao zahvalnice za ispunjenje molitvi upućenih Gospa od Škrpjela – zaštitnici bokeljskih moreplovaca.Preko puta crkve nalazi se mala kamena zgrada,u kojoj se nalazi prostorija koja se naziva Pomirbena dvorana.Ona vijekovima služi da se u njoj mire zavađene strane,prijatelji,porodice,pravoslavci i katolici,bez razlike.U njoj su spriječene mnoge krvne osvete,jer je onaj koji pristane na razgovor u njoj,zbog svetosti mesta se unapred odricao nasilja i uvreda,tako da su u normalnom razgovoru mnoge situacije rešavane na miran način. Fašinada Prema drevnom običaju, barke okićene zelenilom i napunjene kamenjem isplovljavaju sa istočne strane Perasta, pa duž obale prema zapadnoj strani grada i onda kreću prema ostrvu. U barkama na vesla nalaze se samo odrasli muškarci, jer su stari Peraštani, prema tradiciji, čuvali mlade sinove od napada Turaka. U prvoj barci, nalazili se sveštenik, gradonačelnik i počasni građani Perasta, kao i pjevači koji su pjevali stare peraške pjesme – bugarštice. Fašinada se završava tradicionalnim bacanjem kamenja oko ostrvceta. Fašinada se održava svake godine 22. jula.

Gospa od Milosti, je jedno od tri ostrva u jedinstvenom nizu ostrva u Tivatskom zalivu Boke kotorske, poznatijih kao Krtoljski arhipelag , ispred najvećeg ostrva Boke, Sv. Marka, koji mještani od davnina nazivaju Otok ili Gospa. Dužina Otoka je oko 160 metara a širina šezdesetak metara. Udaljen je od obale oko 800 metara. Na sjevernoj i zapadnoj strani dubina mora je manja od jednog metra, dok na južnoj strani mogu pristajati i veći brodovi. Na otoku se nalazi crkva Gospa od Milosti posvećena začeću Sv. Bogorodice. Na crkvu se, južno, nadovezuje samostanska stambena zgrada iste visine. Crkvu i zgradu prema zapadu, đe su dvije niže zgrade sa terasom, povezuje na južnoj strani visoki zid, a na sjevernoj klaustor, koji omeđuju unutrašnje dvorište od nekih 400 kvadratnih metara. Izvan ovog prostora nalazi se vrt sa zgradama novijeg datuma, a to je, opet, sve prema vani zatvoreno zidovima od kamena. Uz more su betonske staze pogodne za šetnju i sunčanje.

Prostrana crkva i samostan nastali su u drugoj polovini XV vijeka. Tu su se prvo nastanili sveštenici koji su htjeli da žive povučeno od svijeta, ali ubrzo ih je crkvena vlast pridružila kongregaciji Celestinaca koji su poprimili benediktinsko pravilo života. U samostan se, 1524. godine useljavaju franjevci, koji tu deluju sve do 1800 g. kada napuštaju Otok. Tada kotorski biskup određuje dva sveštenika da čuvaju svetište i preuzmu upravu dve krtoljske župe – Bogišići i Krašići. Crkva, jednobrodna građevina sa zvonikom prislonjenim na nju, je obnovljena 1900. godine zaslugom kotorskog biskupa Frana Ućelinija.